سرطان در سگها یکی از بیماریهایی هستش که میتونه تو سنین مختلف، به ویژه در سگهای مسنتر بروز پیدا کنه.
این بیماری انواع مختلفی داره و ممکنه پوست، غدد پستانی، استخوانها، دستگاه گوارش یا اندامهای داخلی رو درگیر کنه. سرطان در سگها میتونه شکلهای مختلفی داشته باشه.
برخی از انواعش ساده و قابل درمان هستن؛ برای مثال، تودهای پوستی که با جراحی و برداشتنش به طور کامل درمان میشه. اما برخی دیگه بسیار جدیتر هستن؛ مثل سرطان متاستاتیک که به بخشهای مختلف بدن گسترش پیدا کرده.
سگها هم مثل انسانها ممکنه به سرطان مبتلا شن. در حالی که تشخیص برخی از انواع سرطان آسونه و علائم مشخصی داره، برخی دیگه ممکنه به صورت پنهانی پیشرفت کنن و برای تشخیصشون به آزمایشهای بیشتری نیاز باشه.
در ادامه، چند مورد از شایعترین انواع سرطان در سگها رو بررسی میکنیم.
سرطان در سگها چیست؟
سرطان زمانی اتفاق میفته که سلولهای بدن سگ بدون پیروی از قوانین طبیعی تقسیم سلولی، شروع به تکثیر کنن. در حالت طبیعی، بدن دارای یک سیستم نظارتی و کنترلی داره که مشخص میکنه سلولها چه زمانی باید تقسیم شن و چه زمانی باید از بین برن.
در بیماری سرطان در سگها، این سیستم دچار اختلال میشه و سلولها به شکلی غیرطبیعی و کنترلنشده تکثیر میشن. اونها دیگه به پیامهای بدن پاسخ نمیدن و زمانی که باید تقسیم سلولی رو متوقف کنن، به تکثیرشون ادامه میدن. بسته به نوع سلولهایی که رشد و تکثیر میشن، ممکنه یک توده در بدن شکل بگیره.
برای مثال، زمانی که سلولهای چربی درگیر شن، مثل اونچه در مورد لیپوما (توده خوشخیم چربی) اتفاق میفته، ممکنه یه توده بزرگ، نرم و چربیمانند روی پوست سگ مشاهده کنین.
اگر سلولهای طحال درگیر شن، ممکنه دامپزشک تو تصاویر رادیوگرافی(اشعه ایکس)، تودهای رو داخل طحال ببینه که باعث جابهجایی سایر اندامهای شکمی شده.
در بسیاری از موارد، زمانی که سلولهای غیرطبیعی تکثیر میشن، عملکرد اندام درگیر رو مختل میکنن. برای مثال، اگر سرطان در مغز استخوان سگ وجود داشته باشه، مغز استخوان دیگه نمیتونه وظیفه طبیعی خود، یعنی تولید سلولهای خونی رو بهدرستی انجام بده.
این مسئله میتونه باعث ایجاد تغییراتی تو نتایج آزمایش خون شه. سرطان در سگها ممکنه به صورت موضعی تهاجمی باشه.
این به این معنی هست که میتونن بسیار بزرگ شن و بافتهای طبیعی اطرافشون رو تخریب کنن.
از طرف دیگه، سرطان ممکنه متاستاتیک باشه. یعنی سلولهای سرطانی به قسمتهای دیگه بدن گسترش پیدا کنن و تو چندین دستگاه و اندام مختلف اختلال ایجاد کنن.
شایعترین انواع سرطان در سگها کدومها هستن؟
وجود تودهها و برآمدگیها در بدن سگها نسبتاً شایع هستش، اما همه اونها سرطانی نیستن. اگر یک توده سرطانی نباشه، بهش خوشخیم گفته میشه. در بیشتر موارد، تودههای خوشخیم آهستهتر رشد میکنن و به قسمتهای دیگه بدن گسترش پیدا نمیکنن؛ بنابراین معمولاً تهدید جدی برای سلامت حیوان محسوب نمیشن.

در مقابل، تودههای سرطانی از سلولهایی تشکیل شدن که توانایی تکثیر غیرطبیعی دارن. به این تودهها بدخیم گفته میشه. این تومورها ممکنه به سرعت رشد کنن و به سایر اندامها و قسمتهای بدن گسترش پیدا کنن. این موضوع میتونه مشکلات جدی برای سلامتی سگ ایجاد کنه.
سرعت رشد سرطان در سگ و محل گسترشش به نوع سرطان بستگی داره. سگها هم درست مانند انسانها ممکنه به سرطان مبتلا شن. در واقع، حدود ۲۵ درصد سگها در طول زندگیشون به نوعی سرطان مبتلا میشن و تقریباً ۵۰ درصد سگهای بالای ۱۰ سال هم به سرطان دچار خواهند شد.
اگر چه فهرست زیر شامل تمام انواع سرطان نیست، در ادامه با برخی از شایعترین انواع سرطان در سگها آشنا میشیم:
۱. آدنوکارسینوم غدد کیسه مقعدی: این نوع سرطان غدد مقعدی رو درگیر میکنه. این غدد، غدد ترشحکننده مواد بودار هستن که در ناحیه مقعد قرار دارن. این سرطان میتونه به قسمتهای دیگه بدن متاستاز بده (گسترش پیدا کنه).
۲. همانژیوسارکوم: این تومور اغلب از عروق خونی منشأ میگیره؛ به همین دلیل ممکنه تو هر قسمت از بدن ایجاد شه. با این حال، معمولاً در قلب، کبد یا طحال مشاهده میشه.
این نوع سرطان بسیار تهاجمی هستش و اغلب تا زمان تشخیص، به قسمتهای دیگه بدن گسترش پیدا کرده.
۱. لنفوم: انواع مختلفی از لنفوم وجود داره که سگها ممکنه بهش مبتلا شن، اماشایعترین نوعش غدد لنفاوی رو درگیر میکنه. لنفوم یکی از شایعترین انواع سرطان در سگهاست؛ اماخوشبختانه در میان سرطانهای سگ، یکی از انواعی هستش که بیشترین پاسخ رو به شیمیدرمانی میده.
۲. کارسینوم غدد پستانی: سگهای ماده معمولاً پنج جفت غده پستانی دارن. این نوع تومورها در سگهای مادهای که عقیم نشدن، شایعتره. هورمونهایی مثل استروژن و پروژسترون در رشد غدد پستانی و شکلگیری سرطان نقش دارن.
۳. تومور ماستسل: این تومور شایعترین نوع سرطان پوست در سگهاست. تشخیصش فقط با مشاهده ظاهری دشواره، چون ممکنه شکل و ظاهر متفاوتی داشته باشه.
پیشآگهی این تومورها متغیره و میتونن از درجه پایین تا درجه بالا طبقهبندی شن. درجه تومور نشون میده که احتمال گسترش اون به سایر قسمتهای بدن چقدره.
۴. ملانوما: این نوع سرطان ممکنه روی پوست یا داخل حفره دهانی ایجاد شه. ملانوماهایی که در دهان ایجاد میشن، معمولاً بدخیم هستن و به جراحی گسترده یا ترکیبی از پرتودرمانی و شیمیدرمانی نیاز دارن. این تومورها معمولاً علائمی مشابه بیماریهای دندانی ایجاد میکنن؛ از جمله بوی بد دهان و کاهش اشتها.
۵. استئوسارکوم: استئوسارکوم شایعترین علت سرطان استخوان در سگهاست. این سرطان بسیار تهاجمی و دردناکه و معمولاً استخوانهای اندامهای حرکتی سگهای نژاد بزرگ رو درگیر میکنه. درمان اون اغلب شامل جراحی و بعد شیمیدرمانی یا پرتودرمانی هستش.
۶. کارسینوم سلول انتقالی: این نوع سرطان شایعترین نوع سرطان دستگاه ادراری در سگهاست که معمولاً مثانه رو بیشتر از سایر قسمتها درگیر میکنه. علائم اون اغلب مشابه عفونت دستگاه ادراری (UTI) هستش.
علائم سرطان در سگها
علائم سرطان در سگها میتونه متفاوت باشه. برخی از سگها ممکنه دچار توده یا برآمدگی، التهاب، زخمی که بهبود پیدا نمیکنه، تورم غدد لنفاوی یا خونریزی غیرطبیعی شن. با این حال، بسیاری از علائم که اختصاصی سرطان نیستن ممکنه در بیماریهای دیگه هم دیده شن. این علائم عبارتند از:

- کاهش وزن بدون علت مشخص
- بزرگتر با برجسته به نظر رسیدن شکم
- تغییرات رفتاری یا سایر مشکلات عصبی، مثل تشنج یا کج نگهداشتن سر
- سرفه یا تغییر در الگوی تنفس
- کاهش اشتها
- کاهش تحمل فعالیت بدنی و ورزش
- رنگپریدگی لثه
- بیحالی و کاهش سطح انرژی
- استفراغ یا اسهال
اگر حتی اندکی درباره وضعیت سلامتی سگتون نگران هستین، بهخصوص اگر متوجه تغییرات رفتاری شدین یا توده جدیدی در بدنش پیدا کردین، به دامپزشکی مراجعه کنین.
سگها چگونه به سرطان مبتلا میشن؟
سرطان در سگها اغلب به دلایلی نامشخص ایجاد میشه. با این حال، عوامل متعددی میتونن در بروزش نقش داشته باشن، از جمله:
- افزایش سن
- ویروسها و عفونتها، مثل ویروس پاپیلومای سگ (CaninePapillomavirus) یا باکتری بارتونلا(Bartonella)
- قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و سموم
- عوامل ژنتیکی
- جهشهای DNA
- آسیب ناشی از اشعه فرابنفش (UV) یا سایر عوامل محیطی، مثل قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دودسیگار یا مواد شیمیایی مختلف مثل آفتکشها و پلاستیکها
- چاقی
دامپزشکان چگونه سرطان در سگها رو تشخیص میدن؟
برای تشخیص سرطان در سگها، دامپزشک ابتدا معاینه فیزیکی انجام میده تا هر گونه توده، کبودی یا برآمدگی غیرطبیعی و بدون علت مشخص رو بررسی کنه. در این معاینه، ممکنه دامپزشک با لمس و فشار دادن سطح بدن، اندامها و بافتهای زیرین رو بررسی کنه تا تودههایی رو که به اندازه کافی بزرگ هستن و با دست قابل تشخیص هستن رو شناسایی کنه.
دامپزشک ممکنه انجام آزمایش آسپیراسیون با سوزن ظریف (FNA یا Fine-Needle Aspirate) رو برای بررسی توده توصیه کنه. روش دیگه، انجام نمونهبرداری (بیوپسی) و بررسی نمونه از نظر نوع تومور، بدخیمی و درجهش هستش. تمام این اطلاعات به دامپزشک کمک میکنه تا روند احتمالی پیشرفت سرطان رو ارزیابی کنه.
اگر راجب سرطان در سگت نیاز به مشاوره با دامپزشک داری، کافیه روی همین نوشته کلیک کنی!
معمولاً انجام آزمایش خون و آزمایش ادرار هم توصیه میشه. همچنین ممکنه برای بررسی وجود توده در قفسه سینه یا حفره شکمی، تصویربرداری با رادیوگرافی (اشعه ایکس) یا سونوگرافی ضروری باشه. بعد از تشخیص سرطان، دامپزشک ممکنه آزمایشهای تکمیلی بیشتری رو توصیه کنه یا حیوان رو برای بررسیهای بیشتر و درمان به متخصص سرطانشناسی (انکولوژیست) ارجاع بده.
این بررسیها ممکنه شامل تعیین مرحله سرطان (Staging) باشه. تعیین مرحله سرطان مشخص میکنه که بیماری تا چه اندازه در بدن گسترش یافته.
این فرایند ممکنه شامل سیتیاسکن، آسپیراسیون مغز استخوان یا نمونهبرداریهای بیشتر باشه.
پیشآگهی بیماری به نوع سرطان، درجه تومور و مرحلهش بستگی داره. معمولاً هر چقدر درجه تومور بالاتر و مرحله بیماری پیشرفتهتر باشه، پیشآگهی نامطلوبتر خواهد بود.
درمان سرطان در سگها
بهطور کلی، سه روش اصلی برای درمان سرطان در سگها وجود داره:
- جراحی
- پرتودرمانی
- شیمیدرمانی
برخی از انواع سرطان در سگها ممکنه به یکی از این روشهای درمانی پاسخ مناسب بدن؛ در حالی که برخی دیگه برای دستیابی به نتیجه مطلوب به ترکیبی از دو یا هر سه روش نیاز دارن.

درمان قطعی بسیاری از انواع سرطان دشوار هستش. در برخی موارد، جراحی میتونه به درمان کامل بیماری منجر شه. اما در موارد دیگه، هدف اصلی درمان بیشتر افزایش مدت زمانی که میتونین در کنار سگتون، با کیفیت زندگی مطلوب سپری کنین.
برخی از داروهایی که برای درمان سرطان استفاده میشن عبارتند از:
- کاربوپلاتین(Carboplatin)
- کلرامبوسیل(Chlorambucil)
- سیکلوفسفامید(Cyclophosphamide)
- دوکسوروبیسین(Doxorubicin)
- الآسپاراژیناز (L-Asparaginase)
- لوموستین(Lomustine)
- میتوکسانترون(Mitoxantrone)
- وینبلاستین(Vinblastine)
- وینکریستین(Vincristine)
- توسرانیب یاپالادیا(Toceranib یاPalladia)
- پردنیزون(Prednisone)
پیشآگهی سرطان در سگها
درمان و مدیریت سرطان در سگها با درمان سرطان در انسانها تفاوت داره؛ چون اهداف و انتظارات درمانی در این دو متفاوته.
هدف اصلی، حفظ کیفیت زندگی مطلوب برای حیوان هست. به همین دلیل، معمولاً دوز داروها و دفعات تجویز اونها در سگها کمتر از مقادیری هستش که برای انسان تجویز میشه. این کار به کاهش عوارض جانبی درمان کمک میکنه.
شایعترین عوارض جانبی سرطان در سگها عبارتند از:
- کاهش اشتها
- بیحالی
- استفراغ
- اسهال
با این حال، ممکنه عوارض جدیتری مثل سرکوب عملکرد مغز استخوان و عفونتها هم رخ بده.
به جز در برخی نژادهای خاص، سگها معمولاً در طول شیمیدرمانی موهاشون رو از دست نمیدن. سگهایی که موهای فر یا زبر و سیممانند دارن، ممکنه بیشتر مستعد ریزش مو باشن؛ در حالی که سایر سگها معمولاً چنین مشکلی رو تجربه نمیکنن. پودلها و تریرها از جمله این نژادها هستن. در طول دوره شیمیدرمانی، بسیار مهمه که سگتون رو در شرایط مناسبی نگهدارین و دردش رو هم به درستی کنترل کنین. برای راحتی بیشتر، میتونین از پتوهای نرم و تختخوابهای راحت مخصوص سگ استفاده کنین.
همچنین لازمه با دامپزشک همکاری نزدیکی داشته باشین، توصیههای مربوط به زمانبندی مراجعات رو رعایت کنین و آزمایشهای خون و سایر بررسیهای دورهای رو به طور منظم انجام بدین.
مراقبت از سگی که به سرطان مبتلا شده، کار دشوار و از نظر عاطفی بسیار سنگینه. با این حال، توجه کنین که از فرصتهای هر روز برای بازی کردن، ایجاد پیوند عاطفی و ابراز محبت به حیوانتون استفاده کنین.
تشخیص زمان مناسب برای توقف درمان یا در نظر گرفتن اتانازی انسانی (پایان دادن بدون درد و رنج به زندگی حیوان) تصمیمی دشوار هستش و برای هر حیوان و سرپرستش شرایط متفاوتی داره.
عوامل متعددی باید در این تصمیمگیری در نظر گرفته شن؛ از جمله:
- پیشآگهی بیماری
- میزان متاستاز و گسترش سرطان
- خطرات و عوارض درمان
- هزینههای درمان
- کیفیت زندگی حیوان
اما هنگام ارزیابی کیفیت زندگی که تا حدی جنبه ذهنی و فردی داره، بهتره پنج اصل اساسی رفاه حیوانات رو در نظر داشته باشین:
۱. رهایی از گرسنگی و تشنگی: حیوان باید همیشه به غذای مناسب و آب کافی دسترسی داشته باشه.
۲. رهایی از ناراحتی: حیوان باید محیطی مناسب، راحت و سرپناهی امن داشته باشه.
۳. رهایی از درد، آسیب و بیماری: حیوان باید از مراقبتهای بهداشتی و درمانی مناسب برخوردار باشه.
۴. آزادی برای بروز رفتارهای طبیعی: حیوان باید فرصت کافی برای انجام رفتارهای طبیعی و متناسب با گونهش داشته باشه.
۵. آزادی از ترس و اضطراب: حیوان باید در محیطی زندگی کنه که موجب ترس،استرس و رنج روانیش نشه.
دامپزشک بهترین فردی هستش که میتونه تو تشخیص زمان مناسب برای پایان درمان بهتون کمک کنه.
دامپزشکان تو زمینه مراقبتهای پایان زندگی و پیشبینی روند بیماری آموزش دیده هستش. منابع و ابزارهای متعددی وجود داره که میتونن در تصمیمگیری درباره این موضوع دشوار بهتون کمک کنن.
چگونه از بروز سرطان در سگها پیشگیری کنیم؟
متأسفانه، سرپرستان حیوانات خانگی اقدامات بسیار محدودی برای جلوگیری از بروز سرطان در سگها میتونن انجام بدن.
معاینات دورهای و بررسی هر گونه توده جدید یا بیماری بدون علت مشخص اهمیت زیادی داره و در صورت مشاهده چنین مواردی باید بلافاصله به دامپزشکی مراجعه کنین.
با این حال، چند اقدام ساده وجود داره که میتونه خطر ابتلای سگتون به سرطان رو کاهش بده:
- قرار گرفتن سگ در معرض نورخورشید و اشعه فرابنفش(UV) رو محدود کنین.
- سگتون رو عقیم کنین.
- اگر سگتون از نژاد خاصیه که استعداد ژنتیکی ابتلا به تومورهای خاصی رو داره، اون رو برای انجام معاینات و غربالگریهای منظم پیش دامپزشک ببرین.
- محیط خانه رو کاملاً عاری از دود سیگار و دخانیات نگه دارین.
پرسشهای متداول درباره سرطان در سگها
برخی از پرسشهای متداول درباره سرطان در سگها عبارتند از:
آیا سرطان برای سگها دردناکه؟
سرطان بسته به نوعش ممکنه دردناک باشه یا بدون درد پیش بره.
بیشتر سرطانها ممکنه باعث احساس ناخوشی عمومی و خستگی در سگ شن. برخی از انواع سرطان، مثل استئوسارکوم (سرطان استخوان)، میتونن درد بسیار شدیدی ایجاد کنن.
کدام نژادهای سگ بیشتر در معرض ابتلا به سرطان هستن؟
گلدن رتریورهای اصیل و باکسرها دو نژادی هستن که در مقایسه با بسیاری از نژادهای دیگه، خطر ابتلای بسیار بیشتری به سرطان دارن.
هزینه درمان سرطان در سگها چقدره؟
هزینه درمان سرطان به شدت به نوع سرطان و روش درمانی انتخابشده بستگی داره.
منبع: petmd.com


