زمان مطالعه8 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
سوختگی گربه یکی از آسیبهای شایع و گاهی خطرناک در حیوانات خانگیه که میتونه در اثر تماس با حرارت، مواد شیمیایی، جریان برق، اصطکاک یا حتی سرمای شدید ایجاد شه و بسته به شدتش، لایههای سطحی یا عمقی پوست و بافتهای زیرین رو درگیر کنه.
این آسیبها علاوه بر درد شدید، ممکنه باعث کمآبی بدن، عفونت و عوارض عمومی شن، به همین دلیل تشخیص سریع، مراجعه به دامپزشک و مراقبت اصولی نقش بسیار مهمی در بهبود و پیشآگهی گربه داره.
سوختگیها آسیب مستقیم به پوست هستن که توسط یک عامل خارجی ایجاد میشن و یک یا چند لایه از پوست و ساختارهای زیرینش (لایههای زیرجلدی و عضلانی) رو درگیر میکنن. این آسیبها همچنین میتونن باعث عوارض سیستمیک مثل کمآبی بدن شن.
سوختگی در گربهها انواع مختلفی داره که عبارتند از:
سوختگیهای حرارتی در اثر قرار گرفتن در معرض یا تماس مستقیم با گرمای بیشازحد ایجاد میشن. شایعترین سوختگی حرارتی در گربهها، سوختگی پدهای کف پا بر اثر پریدن روی اجاق گاز هستش. سایر منابع شامل گرمای بیشازحد رادیاتورها، پدهای گرمایی برقی، آتش، آب جوش، لامپهای حرارتی و اگزوز و موتور وسایل نقلیه موتوری هستن.
سوختگیهای شیمیایی در اثر تماس با مواد شیمیایی سوزاننده (خورنده) یا بخارات شیمیایی ایجاد میشن. گربهها معمولاً از طریق تماس با اسیدها، تمیزکنندههای لوله (مثل سود سوزآور)، بنزین و رقیقکنندههای رنگ دچار سوختگی شیمیایی میشن. نواحیای که بیشترین آسیب رو میبینن، همون بخشهایی هستن که با ماده شیمیایی در تماس بودن.
سوختگیهای الکتریکی در گربهها زمانی رخ میده که گربه سیم برق دارای جریان رو میجوه. شوک میتونه باعث سوختگی در اطراف و داخل دهان شه. هر چند نادره، تماس با حصارهای برقی و خطوط برق هم ممکنه باعث سوختگی الکتریکی در گربهها شه.
سوختگیهای مکانیکی در اثر اصطکاک با پوست ایجاد میشن. این سوختگیها در جایی ظاهر میشن که پوست با اشیایی مثل فرش، طناب یا لاستیک تماس داشته باشه (برای مثال کشیده شدن زیر خودرو یا موتورسیکلت).
سرمازدگی آسیبیه که در اثر سرمای شدید به پوست وارد میشه. هنگام قرار گرفتن طولانیمدت در سرما، بدن جریان خون رو کاهش میده (به ویژه به اندامهای انتهایی تا خون به اندامهای حیاتی هدایت شه) که باعث یخزدگی بافتها و ایجاد آسیب شدید بافتی میشه. سرمازدگی بیشتر در بخشهایی از بدن که دورتر از قلب هستن و در بافتهایی با سطح تماس بیشتر رخ میده.
پرتودرمانی میتونه روش مؤثری برای درمان تومورها در حیوانات خانگی باشه. حتی با استفاده صحیح، یکی از عوارض جانبی احتمالی، ایجاد سوختگی در نواحی دریافتکننده درمانه.
زخمهای سوختگی بر اساس عمق آسیب به پوست دستهبندی میشن:
سوختگی درجه اول
سوختگیهای سطحی (درجه اول) فقط لایه بیرونی پوست رو درگیر میکنن. این سوختگیها باعث قرمزی پوست شده و به لمس حساس و دردناک هستن. ممکنه موها بسوزن یا بریزن. سوختگیهای درجه اول طی چند روز و با مراقبت حداقلی بهبود پیدا میکنن.
سوختگی درجه دوم
سوختگیهای با ضخامت نسبی (درجه دوم) لایههای بیرونی و عمیقتر پوست رو درگیر میکنن. این سوختگیها باعث قرمزی، تاولزدن و زخمهای ترشحدار روی پوست میشن. بهبودشون چند هفته طول میکشه و خطر عفونت بالایی دارن.
سوختگی درجه سوم
سوختگیهای با ضخامت کامل (درجه سوم) تمام لایههای پوست و بافتهای زیرجلدی رو درگیر میکنن. این سوختگیها باعث از بین رفتن حس درد در ناحیه آسیبدیده و تشکیل دلمه میشن.
دلمه طی ۷ تا ۱۰ روز شکل میگیره و بهصورت یک پوسته ضخیم، سیاه و سفت با حاشیههای مشخص و ترشحدار زیرش دیده میشه. سوختگیهای درجه سوم اغلب به درمان جراحی مثل پیوند پوست نیاز دارن و جای زخم دائمی بر جا میذارن.
عمق و وسعت تماس اولیه با منبع سوختگی به میزان گرمای تولیدشده و مدت زمان تماس بستگی داره. از نقطه تماس اولیه، طی چند روز بعد ممکنه شعاعی از آسیب پوستی ایجاد شه و مراجعه پزشکی به شدت توصیه میشه.
اگر برای درمان سوختگی گربهت نیاز به مشاوره با دامپزشک داری، روی همین نوشته کلیک کن!
بعد از ارزیابی آسیبهای فیزیکی، دامپزشک آزمایش خون انجام میده تا عملکرد اندامهای داخلی و سطح الکترولیتها بررسی شه.
با افزایش شدت سوختگی، اختلالات الکترولیتی شایع هستن و باید با مایعات داخلوریدی (IV) اصلاح شن. تغییرات فشار خون ناشی از کاهش مایعات هم باید با مایعات IV اصلاح شن. نواحی عفونی پوست هم نیاز به پاکسازی عمیق دارن که اغلب با مصرف آرامبخش انجام میشن.
درمان به نوع سوختگی، شدت آسیب و محلش بستگی داره. بروز کامل وسعت آسیب ممکنه تا سه روز طول بکشه. در این مدت، آسیبهای سوختگی و تخریب بافتی میتونن ادامه پیدا کنن.
ارائه اطلاعاتی مثل منبع سوختگی، نام ماده شیمیایی (در صورت وجود)، مدت زمان قرارگیری گربه در معرضش، زمان وقوع تماس و هرگونه درمان خانگی که شروع کردین، روند درمان رو تسریع میکنه. همچنین وسعت، مدت و شدت علائم گربهت رو یادداشت کن.
سوختگیهای درجه اول اغلب به صورت علامتی و بدون نیاز به آزمایشهای تشخیصی درمان میشن. در صورت مراجعه سریع، میتونی سالین خنک رو به همراه داروی ضد درد روی زخم بمالی.
سوختگیهای درجه دوم و اونهایی که کمتر از ۱۵٪ بدن رو درگیر میکنن، معمولاً به پانسمان زخم برای کمک به بهبود و آنتیبیوتیک برای درمان عفونتهای احتمالی پوست نیاز دارن. علاوه بر این، داروهای ضدالتهاب و مسکن ممکنه تجویز شن.
سوختگیهای درجه سوم به آزمایشهای تشخیصی و بستری شدن نیاز دارن. این سوختگیها و همچنین سوختگیهایی که بیش از ۱۵٪ بدن رو درگیر میکنن میتونن باعث شوک شن؛ بنابراین گربههای مبتلا به درمان با مایعات IV، اکسیژن کمکی و تسکین درد داخلوریدی نیاز دارن.
وقتی پوست بر اثر سوختگی آسیب میبینه، مقدار زیادی از مایعات بدن از طریق زخم تبخیر میشن؛ بنابراین برای پیشگیری از کمآبی و اصلاح فشار خون پایین از مایعات IV استفاده میشه. در دوره بهبودی، نیازهای تغذیهای سه برابر حالت عادیه؛ بنابراین گربههایی که خوب غذا نمیخورن از لولههای تغذیه استفاده میکنن تا تغذیه کافی دریافت کنن.
سوختگیهایی که بیش از ۵۰٪ بدن رو درگیر میکنن بعد از بستری شدن به مراقبت شدید زخم در منزل نیاز دارن. در خانه، پانسمانها باید روزانه تعویض شن. همچنین گربههایی که قادر به راه رفتن نیستن باید هر چهار ساعت یکبار جابهجا شن تا از ایجاد زخم فشاری جلوگیری شه. در مورد سوختگیهای الکتریکی، معمولاً بستری شدن به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت برای پایش عوارض سیستمیک تأخیری لازمه.
در خانه، روی نواحی آسیبدیده پوست پماد یا یخ استفاده نکنین. پمادها باکتریها رو نگه میدارن و عفونت رو تشدید میکنن. تماس با یخ یا سرمای شدید میتونه آسیب بافتی رو تشدید کنه.
هنگام دست زدن به گربهای که دچار سوختگیه نهایت احتیاط رو به خرج بدین. این وضعیت دردناک حتی یک گربه آروم رو تهاجمی میکنه. از هیچ مایعی (مثل آبلیمو، آباکسیژنه، وایتکس یا الکل) روی تاولها یا زخمها استفاده نکنین.
سوختگیهای درجه اول نرخ بهبودی و پیشآگهی خوبی دارن. ممکنه برخی موها بهطور کامل دوباره رشد نکنن، اما حیوانات خانگی در غیر این صورت میتونن زندگی طبیعی داشته باشن. پیشآگهی در سوختگیهای درجه دوم و سوم بدتر میشه. با افزایش سطح درگیر بدن، این نوع سوختگیها میتونن به دلیل عوارض ثانویه مثل کمآبی و عفونت منجر به مرگ شن.
پیشآگهی برای حیواناتی که از شوک اولیه جان سالم به در میبرن عموماً خوبه؛ اما مثل سوختگیهای شیمیایی، بهبودی به شدت آسیب زخم و عوارض سیستمیک بستگی داره.
در داخل و اطراف خانه منابع زیادی برای ایجاد سوختگی وجود داره. برای گربههایی که به فضای باز دسترسی دارن، خطرات افزایش پیدا میکنه. اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از سوختگی در گربهها شامل موارد زیره:
منبع: petmd.com
