سرطان در گربه یکی از بیماریهای مهمی هستش که در اثر رشد و تقسیم غیرطبیعی سلولهای بدن ایجاد میشه و میتونه بافتها و اندامهای مختلفی رو درگیر کنه. لنفوم، تومورهای پستانی، فیبروسارکوم و کارسینوم سلول سنگفرشی از انواع سرطان در گربهها هستن. علائمی مثل کاهش وزن بیدلیل، بیحالی، کاهش اشتها، استفراغ مکرر، ایجاد تودههای غیرطبیعی یا زخمهایی که بهبود پیدا نمیکنن، میتونن نشونهای از وجود بیماری باشن؛ البته این علائم لزوماً به معنای سرطان نیستن.
تشخیص زودهنگام از طریق معاینه دامپزشکی و آزمایشهای لازم، از جمله نمونهبرداری در صورت نیاز، میتونه به انتخاب درمان مناسب کمک کنه. بسته به نوع و مرحله سرطان، درمان ممکنه شامل جراحی، شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا مراقبتهای تسکینی باشه. اگر تغییر غیرعادی و مداومی در وضعیت گربهتون مشاهده کردین، بهتره در اسرع وقت به دامپزشک مراجعه کنین.
بدن گربه از میلیونها سلول بسیار کوچک تشکیل شده. این سلولها انرژی مورد نیاز بدن رو تأمین میکنن، حاوی DNA هستن و وظایف متعددی از جمله مقابله با عفونتها رو بر عهده دارن.
در شرایط طبیعی، سلولها رشد میکنن، تقسیم میشن و در نهایت از بین میرن. سپس سلولهای جدید جایگزینشون میشن و این چرخه ادامه پیدا میکنه. بااینحال، گاهی سلولها آسیب میبینن، اما به رشد و تقسیمشون ادامه میدن. این رشد غیرطبیعی میتونه به تشکیل تومور منجر شه که ممکنه سرطانی باشه.
بر اساس آمار ذکرشده در منبع، سالانه حدود ۶ میلیون گربه در ایالات متحده به سرطان مبتلا تشخیص داده میشن و ۵۳ تا ۸۳ درصد از تومورهای گربهها بدخیم هستن. طول عمر گربه مبتلا به سرطان به نوع سرطان، میزان گسترش آن به سایر قسمتهای بدن و وضعیت سلامت عمومی گربه بستگی داره.
انواع سرطان در گربهها
گربهها ممکنه به انواع مختلفی از سرطان مبتلا شن که مهمترینشون عبارتند از:

۱. لنفوم
لنفوم شایعترین نوع سرطان در گربههاست. این سرطان سلولهای سفید خون به نام لنفوسیتها رو درگیر میکنه. لنفوسیتها بخشی از بافت لنفاوی هستن که در قسمتهای مختلف بدن پراکنده شدن. دستگاه گوارش، کلیهها و غدد لنفاوی از جمله بخشهایی هستن که در گربهها بیشتر درگیر میشن.
۲. ماستوسیتوما
ماستوسیتوما یا تومور ماستسل، از سلولهایی به نام ماستسل منشأ میگیره. این سلولها در مغز استخوان تولید میشن و در بدن گردش میکنن. در گربهها، این تومورها بیشتر در پوست یا طحال ایجاد میشن.
۳. لیومیوسارکوم
لیومیوسارکوم نوعی سرطان نادر اما دردناک در بافت نرم گربههاست که عضلات صاف معده و رودهها رو درگیر میکنه.
۴. فیبروسارکوم
فیبروسارکوم بافتهای نرم مثل عضلات و بافت همبند رو درگیر میکنه. این تومور معمولاً به آرومی گسترش پیدا میکنه، اما میتونه در محل ایجاد خود رفتار تهاجمی داشته باشه.
۵. تومورهای پستانی
این تومورها بافت پستانی اطراف نوک پستان گربه رو درگیر میکنن. تومورهای پستانی در گربهها معمولاً رفتار تهاجمی دارن و اغلب به غدد لنفاوی مجاور و ریهها گسترش پیدا میکنن.
۶. استئوسارکوم
استئوسارکوم نوعی سرطان استخوانه که اسکلت گربه رو درگیر میکنه. این تومور میتونه در محل ایجاد خود تهاجمی باشه و درد قابلتوجهی ایجاد کنه.
۷. آدنوکارسینوم غدد سرومن
این نوع تومور از غدد تولیدکننده سرومن، یعنی ماده مومیشکل داخل گوش، منشأ میگیره و اغلب داخل مجرای گوش گربه ایجاد میشه.
۸. ملانوما
ملانوما اغلب به شکل تودهای برجسته و منفرد ظاهر میشه که ممکنه خونریزی کنه. این تومور میتونه بخشهای مختلف بدن، از جمله دهان، پوست و چشمها رو درگیر کنه.
۹. نئوپلاسم میلوپرولیفراتیو
این گروه از بیماریها نوعی سرطان خون محسوب میشن که از مغز استخوان منشأ میگیرن و با تولید غیرطبیعی سلولهای خونی همراه هستن.
۱۰. کارسینوم سلول سنگفرشی
کارسینوم سلول سنگفرشی یکی از شایعترین تومورهای پوستی در گربههاست که میتونه بهسرعت رشد کنه.
۱۱. همانژیوسارکوم
همانژیوسارکوم توموری بدخیم هستش که از سلولهای پوشاننده رگهای خونی منشأ میگیره. این تومور میتونه بهسرعت رشد کنه و باعث خونریزی داخلی شه.
۱۲. کارسینوم سلول انتقالی
این تومور در مثانه گربه ایجاد میشه و میتونه در همون محل رشدش رفتار تهاجمی داشته باشه.
۱۳. سرطان رحم
تومورهای رحم در گربهها نادر هستن و معمولاً در گربههای میانسال و مسن دیده میشن. درمان اونها ممکنه شامل برداشتن جراحی رحم و تخمدانها هستش و یکی از روشهای رایج عقیمسازی گربههای ماده محسوب میشه.
۱۴. تومورهای تخمدان
تومورهای تخمدان در گربهها شایع نیستن، اما برخی از اونها استعداد بالایی برای متاستاز، یعنی گسترش به سایر قسمتهای بدن دارن. همچنین تخمدانها ممکنه محل گسترش سرطانهایی باشن که از اندامهای دیگه منشأ گرفتن. درمان این تومورها ممکنه شامل جراحی برداشتن تخمدانها باشه.
علائم سرطان در گربهها
سرطان میتونه علائم مختلفی در گربهها ایجاد کنه. نوع علائم معمولاً به نوع سرطان و محل درگیری بستگی داره.

علائم احتمالی عبارتند از:
- وجود توده یا برجستگی قابلمشاهده در بدن
- بیحالی و کاهش سطح فعالیت
- افزایش یا کاهش وزن
- استفراغ
- دشواری در غذا خوردن
- اسهال
- مشکلات تنفسی
- دشواری در دفع ادرار یا مدفوع
- بوی نامطبوع دهان
- ایجاد زخم
- بزرگ شدن یا تورم شکم
- وجود خون در مدفوع
- وجود خون در ادرار یا تغییر رنگ آن به صورتی و قرمز
علل سرطان در گربهها
عوامل مختلفی با افزایش خطر ابتلا به سرطان در گربهها ارتباط دارن، از جمله:
- مواد سمی موجود در دود سیگار
- قرار گرفتن در معرض اشعه فرابنفش
- ویروس لوسمی گربهها
- ویروس نقص ایمنی گربهها
- تزریق و واکسیناسیون
- شکستگیهای بهبودیافته استخوان، کاشت وسایل پزشکی در بدن، بیماریهای استخوانی زمینهای و پرتودرمانی قبلی
- سن گربه هنگام عقیمسازی
- نژاد گربه؛ برای مثال، نژادهای سیامی و پرشین
- سن گربه که تأثیرش بسته به نوع سرطان متفاوته
دامپزشکان چگونه سرطان رو در گربهها تشخیص میدن؟
دامپزشک ابتدا سابقه پزشکی کامل گربه رو بررسی میکنه. بهتره پیش از مراجعه، علائم مشاهدهشده رو یادداشت کنین و در صورت وجود تودههای قابلمشاهده، ازشون عکس بگیرین تا بتونین تغییرات احتمالی رو به دامپزشک نشون بدین.

در مرحله بعد، دامپزشک معاینه کامل انجام میده و احتمالاً آزمایش خون و ادرار رو تجویز میکنه. همچنین ممکنه برای بررسی دقیقتر، از روشهای تصویربرداری زیر استفاده شه:
رادیوگرافی (X-ray): برای بررسی قفسه سینه، شکم یا اندامهای حرکتی گربه انجام میشه.
سونوگرافی (Ultrasound): امکان مشاهده اندامهای داخلی و بررسی تغییراتشون رو به صورت زنده فراهم میکنه.
آندوسکوپی (Endoscopy): در این روش دوربین کوچکی از طریق دهان یا راستروده وارد بدن میشه تا بخشهایی از دستگاه گوارش، مثل معده و رودهها بررسی شن.
توموگرافی کامپیوتری (CT Scan): این روش با استفاده از رایانه، تصاویر مقطعی با وضوح و کنتراست بالا از قسمتهای مختلف بدن تهیه میکنه.
تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI): این روش تصاویر دقیقی از بافتها و اندامهای بدن ارائه میده و برخلاف رادیوگرافی و سیتیاسکن، از پرتوهای یونیزان استفاده نمیکنه.
روشهای تصویربرداری به دامپزشک کمک میکنن تا توده رو مشاهده کنه و محل، اندازه و میزان گسترش احتمالیش رو ارزیابی کنه؛ اما به تنهایی برای تعیین قطعی نوع سرطان کافی نیستن. دامپزشک ممکنه برای بررسی سلولهای توده، ازشون نمونهبرداری کنه.
آسپیراسیون با سوزن ظریف (Fine Needle Aspiration یا FNA): در این روش، سوزنی ظریف وارد توده میشه و با کمک سرنگ، تعدادی از سلولهاش برداشته میشن. سپس نمونه زیر میکروسکوپ بررسی میشه.
بیوپسی (Biopsy): در این روش، بخشی از توده یا گاهی تمامش با روش جراحی برداشته میشه تا بافت از نظر میکروسکوپی بررسی شه. بیوپسی معمولاً اطلاعات دقیقتری درباره نوع تومور فراهم میکنه و میتونه به پیشبینی رفتار احتمالیشون کمک کنه.
گربههایی که وضعیت عمومی مناسبی برای آرامبخشی یا بیهوشی ندارن، ممکنه نتونن تحت آزمایشهای پیشرفتهتر مثل سیتیاسکن، امآرآی یا بیوپسی قرار بگیرن.
درمان سرطان در گربهها
امکان درمان قطعی سرطان در گربهها به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله:
- نوع سرطان
- بیماریهای زمینهای و وضعیت سلامت عمومی گربه
- مرحله سرطان
- محل و اندازه تومور
تیم دامپزشکی با توجه به شرایط گربه، مناسبترین برنامه درمانی رو انتخاب میکنه. روشهای درمانی ممکنه شامل موارد زیر باشن:
۱. جراحی
جراحی معمولاً برای برداشتن تومورهایی انجام میشه که نزدیک سطح پوست قرار دارن یا به یک ناحیه محدود هستن.
۲. شیمیدرمانی
در شیمیدرمانی، داروهای ضدسرطان بهصورت خوراکی یا تزریقی تجویز میشن تا سلولهای سرطانی رو از بین ببرن یا رشدشون رو مهار کنن. این روش اغلب برای سرطانهایی استفاده میشه که به سایر قسمتهای بدن گسترش یافتن؛ البته کاربرد آن به نوع سرطان بستگی داره.
۳. پرتودرمانی
در این روش، از پرتوهای هدفمند برای آسیب رسوندن به سلولهای سرطانی و از بین بردنشون استفاده میشه. پرتودرمانی ممکنه برای تومورهایی توصیه شه که برداشتن کاملشون با جراحی امکانپذیر نیست.
۴. ایمنیدرمانی
ایمنیدرمانی با کمک سیستم ایمنی بدن گربه به مقابله با سرطان میپردازه. کاربرد این روش در گربهها محدودتر از روشهای درمانی دیگه هستش و به نوع سرطان بستگی داره.
۵. درمان فوتودینامیک
در این روش، از مواد حساس به نور و یک منبع نوری مشخص برای آسیب رسوندن به بافت سرطانی استفاده میشه.
در بسیاری از موارد، ترکیبی از روشهای درمانی توصیه میشه. برای مثال، برداشتن تومور با جراحی و سپس انجام شیمیدرمانی، در شرایط مناسب میتونه به کنترل بهتر بیماری و از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمونده کمک کنه.
اگر برای درمان سرطان در گربهت نیاز به مشاوره با دامپزشک داری، روی همین نوشته کلیک کن!
برخی گربهها به دلیل شرایط جسمانی یا بیماریهای زمینهای، توان تحمل درمانهای تهاجمی رو ندارن. در این شرایط، ممکنه مراقبت تسکینی برای حفظ آسایش و کیفیت زندگیشون در نظر گرفته شه.
دامپزشک ممکنه داروهای مسکن و ضدالتهاب، رژیم غذایی اختصاصی، مایعدرمانی یا در صورت نیاز انتقال خون رو توصیه کنه.
دوران نقاهت و مراقبت از گربه مبتلا به سرطان
مدتزمان بهبودی و روند نقاهت در هر گربه متفاوته. دامپزشک با توجه به نوع درمان و شرایط اختصاصی گربه، دستورالعملهای لازم رو ارائه میده. برای کمک به بهبودی و افزایش آسایش گربه میتونین اقدامات زیر رو انجام بدین:
- محیطی آروم، امن و محدود برای استراحتش فراهم کنین
- آب تازه، غذا، جای خواب و ظرف خاک رو در دسترسش قرار بدین
- وضعیت عمومی گربه و هر گونه تغییر در علائم رو به دقت زیر نظر بگیرین
- در صورت نیاز، برای کارهایی مثل غذا خوردن یا نظافت بدن بهش کمک کنین
- دستورالعملهای دامپزشک رو بهدقت رعایت کنین
- معاینات و ویزیتهای پیگیری رو در زمان مقرر انجام بدین
- بسیاری از گربههایی که امکان دریافت درمانهای ضدسرطان رو ندارن
دامپزشک همچنین بهتون کمک میکنه تا وسایل مورد نیاز گربه رو تو دوران نقاهت رو انتخاب کنین. این وسایل ممکنه شامل موارد زیر باشن:
- سرنگ خوراکی برای تجویز مایعات یا دارو
- زیرانداز ضدآب
- تشویقیهای مخصوص پنهان کردن قرص
- جای خواب مناسب گربه
- قلاده محافظ نرم برای دوران نقاهت
- دستمال مرطوب مخصوص حیوانات خانگی
پیشگیری از سرطان در گربهها
اگرچه نمیشه از بروز تمام انواع سرطان پیشگیری کرد، اما اقداماتی وجود دارن که میتونن خطر ابتلا به برخی بیماریها و در نتیجه بعضی سرطانها رو کاهش بدن.

- برای کاهش احتمال تماس گربه با ویروس لوسمی گربهها (FeLV)، میزان مواجههش با گربههای آلوده رو کاهش بدین و واکسیناسیون رو طبق توصیه دامپزشک انجام بدین. نگهداری در محیط داخلی امن هم میتونه تماس با منابع عفونت رو کمتر کنه.
- تماس گربه با مواد سمی محیط خانه، مثل دود سیگار رو به حداقل برسونین
- از قرار گرفتن طولانیمدت گربه در معرض اشعه فرابنفش جلوگیری کنین؛ به ویژه اگر پوست یا پوشش مویی روشنی داره
- برای گربههای بالغ جوان، معاینات دورهای سالانه رو در نظر بگیرین و برای گربههای بالای ۸ سال، در صورت توصیه دامپزشک، هر ۶ ماه یکبار معاینه انجام بدین
پرسشهای متداول درباره سرطان در گربهها
برخی از پرسشهای متداول راجب سرطان در گربهها عبارتند از:
گربه مبتلا به سرطان چقدر میتونه زنده بمونه؟
طول عمر گربه مبتلا به سرطان بسیار متغیره و به عوامل مختلفی بستگی داره؛ از جمله نوع سرطان، مرحله بیماری، میزان گسترش تومور، وضعیت سلامت عمومی گربه و پاسخش به درمان. برخی گربهها ممکنه تنها چند روز زنده بمونن، درحالیکه برخی دیگه میتونن چندین سال به زندگیشون ادامه بدن.
منبع: petmd.com



