سر فصل ها
Toggleسوختگی سگها میتونه به طور ناگهانی و بدون هیچ پیشآگهی خاصی رخ بده. مهمه بدونین سگتون ممکنه دچار چه نوع سوختگی شده باشه و بلافاصله بعدش چه اقداماتی انجام بدین تا کمکهای پزشکی لازم رو دریافت کنه.
سوختگیها زخمهای دردناکی هستن که در اثر آسیب بافتی ناشی از گرما، مواد شیمیایی، الکتریسیته، اصطکاک، سرما یا اشعه ایجاد میشن. اگرچه سوختگیها در سگها شایع نیستن اما میتونن تهدیدکننده زندگیشون باشن و نیاز به رسیدگی فوری دارن.
انواع سوختگی سگها
انواع سوختگی در سگها عبارتند از:

سوختگیهای حرارتی (گرمایی)
سوختگیهای حرارتی بر اثر گرما ایجاد میشن. زمانی که انرژی گرمایی سریعتر از توان جذب و دفع بافتها به پوست وارد شه، این انرژی مستقیماً شروع به آسیب رسوندن به سلولهای پوستی میکنه.
سه نوع سوختگی حرارتی و برخی مثالهای رایج عبارتند از:
سوختگی با مایعات داغ
این نوع سوختگی زمانی رخ میده که پوست با مایعات داغ یا بخار تماس پیدا کنه. نمونهها شامل آب جوش، روغن داغ آشپزی و بخار حاصل از بخارشوها یا اتوها هستن.
سوختگی تماسی
این سوختگیها در اثر تماس با یک جسم جامد داغ ایجاد میشن. نمونههای شایع در سگها شامل پدهای گرمایشی، اجاقگاز، رادیاتورها، لامپهای حرارتی، اگزوز خودرو و لولههای داغ هستن.
سوختگی ناشی از شعله
این نوع سوختگی زمانی اتفاق میفته که پوست در معرض حرارت مستقیم قرار بگیره. این حالت میتونه در هر نوع شعلهی باز مثل آتشافروزیها، شعلههای آشپزی و آتشسوزیهای خانگی اتفاق بیفته. علاوه بر ضایعات پوستی، سگهایی که دچار سوختگی شعلهای میشن ممکنه به دلیل استنشاق دود، دچار آسیبهای ریوی هم بشن.
سوختگیهای شیمیایی
سوختگیهای شیمیایی زمانی اتفاق میفتن که پوست با یک ماده شیمیایی یا بخار خورنده شیمیایی تماس پیدا کنه، مثل:
- اسیدهای قوی
- لولهبازکنها
- اسید باتری خودرو
- تینر رنگ
- بنزین
- مواد شیمیایی استخر
زمانی که این مواد با پوست تماس پیدا میکنن، میتونن سلولها رو از بین ببرن و به شدت به بافتهای سطحی و عمقی آسیب برسونن.
سوختگیهای شیمیایی میتونن به اندازهی سوختگیهای حرارتی (یا حتی شدیدتر) خطرناک باشن. این مواد در صورت بلعیده شدن میتونن باعث بیماریهای جدی شن.
سوختگیهای الکتریکی
سوختگیهای الکتریکی زمانی رخ میدن که جریان الکتریکی با یک نقطه از بدن تماس پیدا کنه. این نوع سوختگی میتونه در محل اولیه باعث زغالی شدن بافت شه یا در ولتاژهای بالاتر، آسیب گسترده بافتی (نکروز) ایجاد کنه.
شایعترین علت سوختگی الکتریکی در سگها، جویدن سیمهای برق هستش. برقگرفتگی باعث آسیبهای داخلی شدید به قلب و ریههای سگ میشه.
سوختگیهای مکانیکی
سوختگیهای اصطکاکی با نامهای سوختگی طناب، سوختگی فرش یا موکت نیز شناخته میشوند. این نوع سوختگیها زمانی ایجاد میشوند که پوست در اثر تماس مکانیکی با یک سطح سخت مانند جاده یا فرش ساییده شود و همزمان هم خراشیدگی و هم سوختگی حرارتی به وجود آید.

این سوختگی در سگها ممکنه به صورت زخمهای خفیف رخ بده، مثل چرخش سریع روی فرش یا ممکنه بسیار شدید باشن؛ مثل جراحتهای سطحی گسترده ناشی از برخورد با خودرو.
سرمازدگی (سوختگیهای سرد)
برخلاف سوختگیهای گرمایی، سوختگیهای سرد در اثر سرماهای شدید یا طولانیمدت ایجاد میشن. کریستالهای یخ در داخل و اطراف سلولهای پوستی تشکیل شده و باعث آسیب و مرگ سلولی (نکروز) میشن.
در سگها، اندامهای انتهایی مثل گوشها، دم و انگشتها بیشترین حساسیت رو به سرمازدگی دارن.
سوختگیهای ناشی از اشعه
سوختگیهای اشعهای در اثر قرار گرفتن طولانیمدت در معرض اشعه فرابنفش خورشید (آفتابسوختگی) یا منابع دیگه ایجاد میشن. اگرچه آفتابسوختگی در سگها نسبت به انسانها کمتر شایع هستش اما در سگهای بدون مو هم میتونه رخ بده.
با این حال، اصلیترین منبع سوختگیهای اشعهای در حیوانات خانگی، عوارض پرتودرمانی هستش که برای درمان یا کنترل تومورهای سرطانی استفاده میشه.
طبقهبندی سوختگی سگها
سوختگیها بر اساس تعداد لایههای پوستی درگیر و عمق آسیب طبقهبندی میشن.
پوست از سه لایه تشکیل شده:
- اپیدرم (لایه بیرونی)
- درم (لایه میانی)
- هیپودرم (لایه داخلی که بهش لایه زیرجلدی هم گفته میشه)
بعد از پوست و لایه زیرجلدی، عضلات، تاندونها و استخوانها قرار دارن. هنگام سوختگی، پوست گرما رو در خودش نگه میدارد، بنابراین ممکنه درجه یا طبقهبندی دقیق سوختگی تا سه روز بعد از آسیب مشخص نشه.
سوختگیهای سطحی (سوختگی درجه اول)
سوختگیهای درجه اول که بهشون زخمهای سطحی هم گفته میشه، فقط به لایه بیرونی پوست (اپیدرم) محدود هستن. ناحیه آسیبدیده قرمز، خشک و نسبت به لمسشدن دردناکه.
این زخمها معمولاً به سرعت و به طور کامل، بیشتر مواقع طی سه تا شش روز، با حداقل درمان و معمولاً بدون ایجاد اسکار بهبود پیدا میکنن.
سوختگیهای با ضخامت جزئی (سوختگی درجه دوم)
سوختگیهای درجه دوم که بهشون زخمهای با ضخامت جزئی گفته میشه، اپیدرم و مقداری از درم رو درگیر میکنن.
این سوختگیها با تاول و ترشح مشخص میشن. در سوختگیهای درجه دوم، روند بهبود ممکنه ماهها طول بکشه، زخمها در معرض خطر عفونت هستن و احتمال ایجاد اسکار گسترده وجود داره.
سوختگیهای با ضخامت زیاد (سوختگی درجه سوم)
سوختگیهای درجه سوم، آسیبهایی هستن که اپیدرم و کل درم رو تا لایه زیرجلدی از بین میبرن. پوست حالتی چرمی، سوخته و بدون حس پیدا میکنه. با این حال، سوختگیهای درجه سوم نسبت به درجه اول و دوم درد کمتری دارن، چون اعصاب تخریب شدن.
اگر راجب سوختگی سگت نیاز به مشاوره با دامپزشک داری، روی همین نوشته کلیک کن!
این سوختگیها باعث تشکیل یک دلمه خشک و تیره از پوست مرده به نام اسکار میشن. بهبود سوختگیهای درجه سوم کند و طولانی بوده و با اسکار دائمی و خطر بالای عفونت همراهه.
در بسیاری از موارد، سوختگیهای درجه سوم نیاز به جراحی مثل دبریدمان و پیوند پوست دارن. سوختگیهای شدید همچنین میتونن علائم سیستمیک ایجاد کنن از جمله شوک، اختلالات انعقادی خون و نارسایی چند اندام از جمله نارسایی کبد، نارسایی کلیه و آسیب به قلب و ریهها.
سوختگیهای حاد (سوختگی درجه چهارم)
سوختگیهایی که فراتر از درم گسترش پیدا میکنن، گاهی به عنوان سوختگی درجه چهارم طبقهبندی میشن. این سوختگیها ویژگیهای مشابه سوختگیهای درجه سوم دارن، اما بافتهای عمقیتر مثل عضلات، تاندونها و استخوانها رو هم درگیر میکنن.
سوختگیها ممکنه در ابتدا خفیف به نظر برسن، اما میتونن ظرف ۷۲ ساعت بدتر شن. بسته به نوع سوختگی، ممکنه عوارض دیگهای هم ایجاد شه؛ از جمله آسیب به اندامهای داخلی، مشکل در تنفس و تحریک معده یا رودهها.
درمان سوختگی سگها
تشخیص سوختگی سگها در درجه اول بر اساس شرححال و معاینه فیزیکی انجام میشه. از اونجایی که به دلیل وجود مو، شباهت ظاهری برخی سوختگیها به زخمهای دیگه و پیشرفت تدریجی بعضی سوختگیها طی سه روز اول، سوختگیها همیشه بلافاصله تشخیص داده نمیشن، بسیار مهمه که شرح کاملی از فعالیتهای سگتون در اختیار دامپزشک بزارین.

دامپزشک یک معاینه فیزیکی کامل انجام میده تا تمام نواحی درگیر پوست، علائم مشکل در تنفس یا نشونههای بیماری سیستمیک رو ارزیابی کنه. اگر سوختگیهای حرارتی شناسایی شن و آسیب طی دو ساعت گذشته رخ داده باشه، دامپزشک احتمالاً خنکسازی نواحی آسیبدیده با آب سرد رو برای محدود کردن گسترش آسیب بافتی شروع میکنه.
به همین ترتیب، زخمهای ناشی از سوختگی شیمیایی معمولاً با مقادیر زیادی آب شستوشو داده میشن تا از گسترش آسیب بافتی جلوگیری شه. سوختگیهای خفیف ممکنه بدون انجام آزمایشهای بیشتر و به صورت علامتی درمان شن؛ برای مثال با استفاده از پمادهای پوستی جهت محافظت از ناحیه سوخته، کمک به بهبود و پیشگیری از عفونت.
دامپزشک همچنین ممکنه درمانهای زیر رو توصیه کنه:
منبع: petmd.com



