نارسایی احتقانی قلب در گربه‌ها؛ نشونه‌ها، علائم و درمان

نارسایی احتقانی قلب در گربه زمانی رخ میده که قلب دیگه نتونه خون رو به طور مؤثر در بدن پمپ کنه و در نتیجه مایع در ریه‌ها، اطراف ریه‌ها یا داخل شکم جمع میشه.

این تجمع مایع باعث سختی تنفس، افزایش تلاش تنفسی، بی‌حالی، کاهش اشتها و گاهی بزرگ شدن شکم میشه. شایع‌ترین علت نارسایی احتقانی قلب در گربه کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (HCM) هستش که در اون عضله قلب ضخیم و سفت میشه.

وقتی قلب نتوانه خون رو به طور مؤثر سراسر بدن پمپ کنه، مایع برگشت میخوره. این مایع اضافه باعث افزایش فشار داخل رگ‌های خونی میشه و اونها رو نشت‌پذیر میکنه. وقتی مایع شروع به نشت از رگ‌های خونی میکنه، به این وضعیت نارسایی احتقانی قلب (CHF) میگن.

این‌که مایع کجا جمع شه و نشت پیدا کنه به این بستگی داره که CHF از نوع راست‌طرفه باشه یا چپ‌طرفه.

در بیماری قلبی چپ‌طرفه، مایع داخل ریه‌ها جمع میشه که بهش ادم ریوی هم میگن. در بیماری قلبی راست‌طرفه، مایع داخل قفسه سینه، اطراف ریه‌ها و یا داخل شکم (آسیت) جمع میشه.

عامل نارسایی احتقانی قلب در گربه‌ها

CHF زمانی رخ میده که بیماری قلبی اونقدر شدید میشه که قلب دیگه نتونه با سخت‌تر کار کردن جبران کنه. دو نوع بیماری قلبی در گربه‌ها وجود داره: مادرزادی و اکتسابی، نوع اکتسابی بسیار شایع‌تره.

دریچه‌های قلب معمولاً مانع از برگشت خون میشن. در بیماری قلبی مادرزادی، این دریچه‌ها میتونن شکل طبیعی نداشته باشن و باعث برگشت خون هنگام پمپاژ قلب شن.

نقایصی یا حفره‌هایی میتونن بین سمت راست و چپ قلب (نقص دیواره بطنی VSD و نقص دیواره دهلیزی ASD) یا بین رگ‌های بزرگ خارج‌شونده از ریه‌ها (مجرای شریانی باز یا PDA) ایجاد شن. این سوراخ‌ها در دوره جنینی وجود دارن اما باید هنگام تولد بسته شن. خون میتونه از طریق این سوراخ‌ها در جهت اشتباه جریان پیدا کنه.

کاردیومیوپاتی (HCM): یک بیماری در عضله قلب، به ویژه در بطن چپ هستش که خون رو به تمام بدن پمپ میکنه. در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک، عضله با گذشت زمان ضخیم‌تر (هیپرتروفی) میشه. این عضله غیرطبیعی به خوبی پمپ نمیکنه و فضای داخل حفره برای خون کمتر میشه که باعث برگشت خون به دهلیز میشه. دهلیز با گذشت زمان دچار کشیدگی میشه.

انواع دیگه کاردیومیوپاتی‌ها در گربه‌ها نادرن. در نوع کاردیومیوپاتی اتساعی (DCM)، عضله قلب با گذشت زمان ضعیف و نازک میشه و در کاردیومیوپاتی محدودکننده (RCM) بافت اسکار تشکیل میشه و باعث سفت شدن عضله قلب میشه.

گربه‌های مستعد به نارسایی احتقانی قلب

HCM میتونه در هر نژاد گربه‌ای اتفاق بیفته اما نرها بیشتر درگیر میشن. HCM در گربه‌های مین‌کون، اسفینکس و رگدال بیشتر دیده میشه، به دلیل شیوع بالاتر جهش ژنتیکی در این نژادها، یک مطالعه نشون داد که ۳۳٪ از گربه‌های مین‌کون حامل این جهش هستن.

گربه‌های سیامی بیشتر در معرض DCM و PDA مادرزادی هستن. گربه‌های مسن با پرکاری تیروئید و یا فشار خون بالا ممکنه به دلیل افزایش بار کاری قلب دچار HCM ثانویه شن.

علائم بالینی نارسایی احتقانی قلب در گربه‌ها

شایع‌ترین علامت نارسایی قلبی در گربه‌ها دشواری در تنفسه. این علامت ممکنه سریع ایجاد شه. گربه سریع‌تر نفس میکشه و برای نفس کشیدن بیشتر تلاش میکنه. اگر گربه خیلی استرس داشته باشه، ممکنه با دهان باز نفس بکشه.

این تغییرات تنفسی هم در نوع چپ‌طرفه و هم راست‌طرفه دیده میشه. در نوع چپ‌طرفه، مایع جمع‌شده در ریه‌ها جذب اکسیژن رو کاهش میدن. در راست‌طرفه، مایع اطراف ریه‌ها اجازه نمیده ریه‌ها برای تبادل اکسیژن به طور کامل باز شن. برخلاف سگ‌ها، سرفه در گربه‌ها علامت رایج نارسایی قلبی نیست.

بیماری قلبی راست‌طرفه همچنین میتونه باعث تجمع مایع در شکم و برزگ و گردشدن اون شه. این وضعیت میتونه ناراحت‌کننده باشه و باعث کاهش اشتها شه. سایر علائم کمتر اختصاصی شامل کاهش تحمل فعالیت، بی‌حالی، پنهان شدن، کاهش وزن و اشتهای ضعیف هستن.

یک عارضه به نام آمبولی ترومبوآرتریال (ATE) هم ممکنه در گربه‌ها و به دلیل بیماری قلبی شدید رخ بده. لخته‌های خون، که ترومبوس نام دارن، به دلیل جریان خون غیرطبیعی در قلب تشکیل میشن. تکه‌هایی از این لخته‌ها که آمبولی نام دارن، ممکنه جدا شده و از قلب خارج شن و داخل جریان خون حرکت کنن.

شایع‌ترین محل گیر کردن این لخته‌ها جاییه که آئورت (رگ بزرگی که خون رو به بدن میبره) به شریان‌های فمورال (رگ‌هایی که به پاهای عقبی خون‌رسانی میکنن) تقسیم میشه. این حالت به «ترومبوزینی» هم معروفه. وقتی این اتفاق میفته، گربه ممکنه عملکرد یک یا هر دو پای عقبش رو از دست بده. اندام‌های درگیر ممکنه فلج و سرد شن که این وضعیت دردناکه.

تشخیص نارسایی احتقانی قلب در گربه‌ها

بلافاصله دامپزشک سرعت و تلاش تنفسی گربه‌تون رو ارزیابی میکنه. او با استفاده از گوشی پزشکی به قفسه سینه گربه گوش میده. گربه‌های مبتلا اغلب ضربان قلب سریع دارن و ممکنه سوفل قلبی داشته باشن که یک صدای غیرطبیعی ناشی از جریان خون آشفته‌ست.

مهمه بدونین که سوفل‌ها همیشه نشونه بیماری قلبی نیستن، چون برخی گربه‌ها در ضربان‌های سریع‌تر هم سوفل دارن و این صدا میتونه براشون طبیعی باشه. ممکنه ریتم غیرطبیعی قلب (آریتمی) یا صداهای اضافه قلب (ریتم گالوپ) شنیده شه.

برعکس، برخی گربه‌های مبتلا به بیماری قلبی هیچ‌گونه صدای غیرطبیعی قابل شنیدن با گوشی ندارن. در گربه‌هایی که اطراف ریه‌هاشون مایع وجود داره، صدای قلب و ریه‌ها میتونه خفه باشه. دمای پایین بدن و لثه‌های رنگ‌پریده یا مایل به آبی از نشونه‌های معمول هستن و نشون‌دهنده جریان ناکافی خون و اکسیژن به بافت‌ها هستن.

اگر گربه به اندازه کافی پایدار باشه، باید از قفسه سینه عکس‌برداری (X-ray) انجام شه. برای این کار ممکنه نیاز به آرام‌بخش باشه. عکس‌برداری اندازه و شکل قلب و ریه‌ها رو نشون میده. بیماری قلبی معمولاً باعث بزرگ شدن قلب میشه.

ادم ریوی یا وجود مایع در ریه‌ها باعث سفیدتر دیده شدن ریه‌ها در عکس میشه. مایع اطراف ریه‌ها میتونه ریه‌ها رو فشرده کرده و مرزبندیشون رو مشخص کنه. اگر داخل شکم مایع وجود داشته باشه، ممکنه تشخیص اندام‌های دیگه رو سخت کنه.

آزمایش‌های دیگه‌ای که در کلینیک انجام میشن شامل اندازه‌گیری سطح اکسیژن خون با سنسور، اندازه‌گیری فشار خون و گرفتن نوار قلب (EKG) هستن. نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب رو بررسی میکنه و بی‌نظمی‌های ریتم رو مشخص میکنه. آزمایش خون و ادرار هم برای بررسی مشکلات دیگه از جمله پرکاری تیروئید، انجام میشه.

اگر برای درمان نارسایی احتقانی قلب در گربه‌ت نیاز به مشاوره با دامپزشک داری، روی همین نوشته کلیک کن!

تشخیص تفاوت بین نارسایی قلبی و دیگر علل دشواری تنفس همیشه آسون نیست. آزمایش خونی به نام NTpro-BNP وجود داره که سطح ماده‌ی آزادشده از عضله آسیب‌دیده قلب رو اندازه میگیره. این آزمایش زمانی مفیده که امکان عکس‌برداری وجود نداشته باشه.

اکوکاردیوگرافی یا اکو، تست تشخیصی مفید عضله قلب، دریچه‌ها و حفره‌ها هستش. اکو بهترین روش برای تشخیص دقیق نوع و شدت بیماری قلبیه. همچنین میتونه وجود لخته در قلب یا مایع داخل قفسه سینه رو بررسی کنه.

ترومبوآمبولی بر اساس علائم بالینی قابل تشخیصه. شروع ناگهانی فلج و درد در پاهای عقب واضح خواهد بود. اندام‌های درگیر سرد هستن و نبض ندارن. رنگ پدهای پنجه ممکنه سفید یا بنفش (سیانوتیک) باشه.

درمان نارسایی احتقانی قلب در گربه‌ها

گربه‌های شدیداً مبتلا نیاز به بستری شدن و اکسیژن‌رسانی دارن. اگر گربه دچار استرس باشه، ممکنه نیاز به آرام‌بخش داشته باشه، چون استرس مشکلات تنفسی رو بدتر میکنه.

در گربه‌های مبتلا به بیماری قلبی چپ‌طرفه، داروهای مدر مثل فوروزماید برای حذف مایع از ریه‌ها (ادم ریوی) استفاده میشن. در گربه‌های مبتلا به بیماری قلبی راست‌طرفه، هرگونه مایع اطراف ریه‌ها با سوزن و طی فرایندی به نام توراسنتز تخلیه میشه.

وقتی وضعیت گربه پایدار شد، داروهای قلبی دیگه برای درمان طولانی‌مدت اضافه میشن. پیموبندان برای بهبود انقباض قلب استفاده میشه؛ داروهای دیگه مثل مهارکننده‌های ACE و داروهای ضدآریتمی هم ممکنه تجویز شن.

در گربه‌هایی که شواهدی از لخته‌سازی خون داخل قلب دارن، داروهای ضدانعقاد مثل کلوپیدوگرل (Plavix®) برای کاهش خطر ترومبوآمبولی داده میشه. داروها و دوزها مخصوص گربه‌تون تنظیم و در صورت نیاز اصلاح خواهند شد.

گربه‌های مبتلا به پرکاری تیروئید باید هرچه سریع‌تر درمان این بیماری رو شروع کنن. نقص‌های مادرزادی مثل سوراخ‌های سپتوم و PDA ممکنه با جراحی توسط جراح قلبی اصلاح شن.

مدیریت نارسایی احتقانی قلب در گربه‌ها

وقتی گربه با درمان مناسب پایدار شد، نظارت دقیق بسیار مهمه. داخل خانه، تنفس گربه رو مرتباً مشاهده کنین، ترجیحاً هنگام خواب. دامپزشک میتونه نحوه شمارش تنفس در دقیقه رو بهتون آموزش بده. اگر سرعت تنفس به مرور افزایش پیدا کنه یا دائماً بالاتر از ۳۰ باشه، به دامپزشک اطلاع بدین. اشتها، وزن و سطح انرژی گربه رو هم بررسی کنین.

دامپزشک به طور منظم آزمایش خون برای بررسی عملکرد کلیه و موارد دیگه انجام میده. عکس‌برداری قفسه سینه، نوار قلب، فشار خون و اکو طبق نیاز برای ارزیابی پاسخ گربه به درمان تکرار میشن.

پیش‌آگهی نارسایی احتقانی قلب در گربه‌ها

با تشخیص سریع و درمان مناسب، بیشتر گربه‌ها میتونن برای مدتی پایدار و قابل‌مدیریت باشن. علت و شدت بیماری قلبی روی پیش‌آگهی تأثیر داره. در گربه‌هایی که HCM به دلیل پرکاری تیروئید ایجاد شده، درمان تیروئید معمولاً باعث بهبود عملکرد قلب میشه. گربه‌های مبتلا به ترومبوآمبولی پیش‌آگهی محتاطانه تا ضعیف دارن و حتی در صورت بهبود، احتمال عود زیاده.

منبع: vcahospitals.com